Het onderzoek

Zo, het is helaas een tijd geleden dat ik iets heb kunnen schrijven. Er is inmiddels zoveel gebeurd dat ik niet weet hoe ik het allemaal in een stuk moet vertellen. Je zal misschien denken, goh, heb je het druk? In Afrika? En ja, het is druk! Maar druk op een leuke manier. Dit stukje gaat voornamelijk over mijn onderzoek en is dus wat aan de serieuze kant ;). Er komen snel meer stukjes! (Ze zijn zelfs al geschreven dus dat maakt het makkelijk)

De afgelopen weken zijn erg afwisselend geweest. We hebben de laatste voorbereidingen getroffen voor de base-line metingen, alle ouders geinformeerd, contracten getekend, kinderen uitgenodigd, wie eet er wel goed, wie zou er uit moeten? En met goede moed begonnen we aan de base-line metingen!

Op zo’n meet dag zijn er een heel aantal dingen die moeten gebeuren. De cassave moet natuurlijk gewoon bereid worden, maar ook een ontbijt bestaande uit brood en thee voor de ouders en kinderen zodat ze na het bloedprikken wat kunnen eten. Er is een registratie plek, een plaats voor speeksel afname, bloedafname, bloedanalyse, lengte en gewicht metingen, enquêtes over gezondheid, een urine afname plaats en een uitslagenplaats. Dan moet er ook nog een coördinatie zijn zodat iedereen in een duidelijke stroom van de ene naar de andere plaats gaat en het geen grote chaos word.

Analyse in het veld voor hb en crp met Wandjiku

Julius die de 'blinding' van de supplementen doet. De kamer is geel gemaakt voor de analyse van de bloedsamples. Vitamine A is lichtgevoelig en op deze manier probeer je de afbraak daarvan te voorkomen.

Dit soort dagen zijn altijd hectisch, druk en leuk. De eerste bloedafname dag ging redelijk soepel, er waren geen nummers omgewisseld of andere gekkigheden. Na de analyse op de school ben ik naar het ziekenhuis gegaan met Wandjiku, een PHD’er, om daar een aantal andere analyses uit te voeren. Begin van de avond kom je terug en moet je alle dozen en spullen weer in orde maken voor de volgende dag en alles van deze dag op de juiste plaats opbergen om het later in te voeren in de database.

Maggie die even kijkt of alles nog goed gaat met de thee

De volgende dag verloopt nagenoeg hetzelfde behalve dat er zoveel kindjes ontzettend bang zijn voor het bloedprikken dat het niet meer leuk is. Als het gegil en geworstel van de kindjes is niet leuk om te zien. De ouders gaan heir ook op een totaal andere manier met hun kinderen om dan wij dat doen. Waar wij ze misschien op schoot nemen en een beetje proberen te troosten zitten deze ouders gerust 2 meter verderop schaapachtig voor zich uit te staren. Uitzonderingen daargelaten, maar totaal anders dus! Met tranen in mijn ogen zijn we verder gegaan met het bloedprikken. Uiteindelijk hebben we niet iedereen kunnen prikken omdat het te moeilijk was en te lang duurde. We besloten er een derde dag aan vast te plakken om de resterende 15 kindjes te prikken. Een heftige dag!

Elizabeth die wat extra mais bij de githeri gooit

De laatste dag ging het gelukkig redelijk soepel en zijn alle monsters binnen. Na alle analyses hoeft er niemand uitgesloten te worden op basis van een laag hb of een hoog crp. In totaal zijn er 5 kindjes die nu uitgesloten zijn en heb ik er 84 over. Ze zijn uitgesloten omdat er een niet op kwam dagen, er eentje te weinig at en een aantal waar geen bloed van genomen kon worden.

Na deze week moest alle registratie op orde worden gebracht en alles klaar gemaakt worden voor de randomisatie. De randomisatie betekent dat kinderen in een groep worden ingedeeld volgens een bepaald loting systeem wat in Nederland uitgevoerd wordt. Op basis van de hele strata, alle data van de kinderen in alle scholen worden ze geloot. Helaas waren we pas laat op de zondag te weten gekomen wie in welke groep zit. De maandag daarna begon het echt, de interventie met op het menu: gele en witte cassave!

Alle pannen op het vuur!

In mijn school staat een grote tent met drie ruimtes, eentje voor iedere groep. Zo is er groep paars (witte cassave en pil 1) groep blauw (witte cassave en pil 2) en groep groen (gele cassave en placebo).  Omdat het een ‘blinde’ studie is weten wij niet wat pil 1 en 2 precies is. De ene is een placebo en in de andere zit werkzame beta-caroteen maar welke wat is horen wij niet te weten. De uitkomst zal pas aan het einde van de 20 weken bij de analyses bekend worden en dat wordt de code verbroken. Een van de onafhankelijke assistenten van het onderzoek heeft de potten ‘geblindeerd’ en de code naar Nederland per mail gestuurd.

Ouder die komt helpen met het uizoeken van de mais en de bonen

En nog een...

De eerste dag van de interventie was een spannende dag. Het is altijd maar de vraag of je genoeg voorbereidingen hebt getroffen, alles duidelijk aan iedereen uitgelegd hebt etcetera. Qua koken ging het allemaal prima en de gele cassave bleek ook nog eens een stuk makkelijker te snijden zijn dan de witte! De volgende uitdaging was zorgen dat alle kindjes in de juiste ruimte van de tent gingen zitten. Een kleine chaos maar al snel snapten ze het systeem en het uitserveren ging ook soepel. Toen ik een lepel gele cassave boven tafel hield vielen er bijna wat kinderen van hun stoel! WAT! Dat hadden ze echt nog nooit gezien! Kun je voorstellen dat onze aardappelen ineens roze zijn? Dat is natuurlijk vreemd voor ze maar gelukkig aten ze allemaal braaf hun bordjes leeg!

De volgende dag ging alles eigenlijk nog beter en we sloten de week af zonder missende kinderen! Een 100% score! Vanaf nu moeten we als er een kindje niet is het eten thuis bezorgen, iets wat je dus liever niet wilt hebben. Als onderzoeker doe je daarom zo hard mogelijk je best om eenmaal gerandomiseerde kindjes niet kwijt te raken. Voordat je onderzoek begint stel je een analyse plan wat kan bestaan uit een intention-to-treat analyse of een per protocol. Voor deze studie is voor een intention-to-treat analyse gekozen wat inhoudt dat je iedereen die gerandomiseerd is (dus in de studie in een groep is ingedeeld) ook meeneemt met je eindanalyse ongeacht wat er gebeurd. Als je dus iemand verliest om wat voor reden dan ook zal je die moeten meenemen en is de uitkomst van je studie minder sterk.

En nog een paar!

Zoals gezegd gaat het op mijn school meestal redelijk soepel. Hier en daar wat besprekingen met de altijd vervelende headmaster, wat klagende koks maar verder gaat het voeden goed! Tot deze week, waar voorgaande weken alle kindjes braaf aanwezig waren, waren er deze week een aantal niet. Het begon vorige week met een jongetje die malaria zou hebben. Kenianen denken bij het minste geringste pijntje al dat ze malaria hebben (gaat vaak binnen een dag over). Ik nam het in het begin niet al te serieus en ben bij hem langs geweest om het eten alsnog te geven. Een aantal dagen later was hij weer op school dus ik maakt me geen zorgen.

De zak moet gewogen worden, maar hoe gaan we dat doen?

Zo dus! 80 kilo schoon aan de haak!

Deze week was hij er echter weer niet, na wat rondvragen en een belletje hier en daar bleek dat hij was overgeplaatst naar een andere school! Dat is natuurlijk niet de bedoeling dus wij, hop op onze fiets richting de Chulu hills waar hij vlak bij woont. Na een gesprekje met de moeder bleek dat ze ontevreden was over de school en dat zijn oudere broer een aantal flinke klappen had gehad van een docent. Dat soort dingen gebeuren hier helaas erg vaak. Ze vond het gelukkig wel oke als wij iedere dag het eten komen brengen. Een gelukje is dat het familie van een van de koks is en zij ook erg dichtbij woont.

De fietstocht was nog niet afgelopen want we moesten nog naar een gezin waarvan we vermoedden dat ze gingen verhuizen. Het is leuk om door de omgeving te fietsen en doordat je als blanke nogal opvalt word je overal aangehouden om even een praatje te maken of een vraag te beantwoorden. Ik kwam een heel aantal ouders tegen en iedereen denkt dat jij het antwoord voor ze klaar hebt, medicijnen voor ze hebt of andere bijkomstigheden kunt oplossen. Ook word je uitgenodigd om een kip daar te kopen, of een etentje daar te doen. Best leuk!

Alle ouders bij de keuken

Eenmaal aangekomen bij het ‘verhuis-gezin’ bleek het verhaal inderdaad te kloppen. Je probeert er alles aan te doen om geen kinderen te verliezen maar helaas was de helft van het gezin al op weg naar Malindi (bij de kust). Ook hadden ze de koe al verkocht en van de opbrengst buskaartjes gekocht! Mooie onderhandelingen vinden hier plaats. Helaas nu dus 3 jongens verloren en 1 kindje waar we iedere dag langsgaan.

Vroeg in de ochtend tijdens het pellen

Hopelijk vallen er niet nog meer kindjes af en kan ik alle leuke koters eten blijven geven. Het cassave pellen, olie afwegen, water afwegen enzovoorts is soms best eentonig maar als dan rond half 11 de pre-school kindjes pauze hebben en blij naar de keuken komen rennen om een en ander naar de tent te brengen word ik weer helemaal blij! Het zijn echt zo’n droppies!

Uitdelen van githeri tussen de middag... Ja, dat is echt wel mijn lunchpotje hoor! Sommige hebben mooie lunchbakjes maar ook een heel aantal hebben bakjes waar eerst boter ofzo in heeft gezeten.

De drie kleuren in de tent komen overal terug, zo zijn er dus ook gekleurde bordjes en gekleurde 

bakken waar de lepels in zitten. Verder moeten er altijd nog weegschalen, pillenpotten, bekers en stoelen naar de tent worden gebracht. Ik heb de koters een keer later zien waar alles moest en tot mijn verbazing hebben ze het onthouden! Iedere keer dat ik nu naar de tent loopt staat alles precies op de goede plek, echt zo lief! Dat soort dingen maakt het werk erg leuk! 

Twee van mijn lieve pre-schoolers

Naast het cassave pellen en voeden is er in de middag altijd nog wel wat te doen. Een vrije middag is zeer zeldzaam en als je dan een middagje vrij hebt gepland kun je altijd nog de pech hebben dat je een uur op een matatu terug naar Kibwezi staan te wachten. Een keer per week ben je een middag zoet met cassave halen en rond de scholen brengen, twee korte middagen zijn gevuld met de cassave samples te verwerken en de andere middagen probeer je je administratie en je data in te voeren of moet er nog een boodschap hier en daar gehaald worden. Dat ik hier ben om mijn thesis te schrijven laat ik voor het gemak maar achterwege. Oeps. 

Nog meer droppies!

Naast al het werk maak je natuurlijk ook nog wel andere dingen mee. Ik heb volgens mij al eens verteld over dat je niet met blote knieën kunt rondlopen want, tja, dat weet eigenlijk niemand echt. Zo zijn er nog veel meer van dat soort dingen. Zo geloven ze bij Thange, een van de andere scholen, dat je verkouden wordt van het eten van koude olie door je eten. Geloven ze bij KARI dat rauwe gele cassava niet goed is voor je libido en nog meer ongein! Oja, ze geloven ook allemaal dat Nederlanders Engels als voertaal gebruiken, dat wij allemaal een schoonmaakster, chauffeur en kok hebben en ons waar mogelijk met een helikopter verplaatsen want wij zijn toch wel zo rijk!

Ik kan heel goed cassave eten!

Nog iets wat iedereen hier heel vreemd vind en ook wel begrijpelijk is, is dat ik niet in God geloof. Omdat iedereen hier religieus is word er vaak gevraagd naar welke kerk je op zondag gaat. Dan komt het hoge woord eruit en vertel ik dat ik niet geloof. De reacties verschillen van: What? You do not worship? What? Tot heh, why? You do not believe? How is that possible? Na wat uitleg over opvoeding en opgroeien in een land van religie niet zozeer de boventoon voert snappen ze het maar blijven ze me raar aankijken. Want een blanke die en niet gelooft en zich niet per helikopter verplaatst is toch wel een hele bijzondere ;).

Cassave oogsten

Live vanuit de matatu richting de scholen een korte update! Eenmaal per week moet iedereen van het team naar KARI (Kenyan agriculture research institute) bij Kiboko om cassave te oogsten. Een ritje van 45 minuten vanaf Kibwezi met Felix en zijn rammelende voertuig. Dat het nog steeds rijdt is me een raadsel. Op de heen en terugweg neemt hij om extra geld te verdienen altijd passagiers mee, van het net binnen gekomen geld gaat vaak een klein bedrag naar de politie. Hij zou zijn matatu voor veel geld kunnen repareren maar door de corruptie zou hij toch altijd geld moeten betalen. Ze vinden altijd wel iets en anders kunnen ze hun machtspositie wel gebruiken. Vandaag is het een heerlijke dag, zonnig, niet te heet. Het mooie landschap maken de ritjes leuk.

Eenmaal bij Kibwezi op weg naar de scholen gaan de passagiers er uit en gaan we samen verder over de stoffige binnenwegen naar de drie scholen om de in totaal 215 kilo cassave af te leveren. Daarna zo snel mogelijk naar huis scheuren om te chillen in ons fijne nieuwe huis. Een schoonmaakster is al gevonden!
Thee zetten en koken is nog een kleine uitdaging maar wel een fijne!

Ps, nu ik dit schrijf en de fotos zie bedenk ik me dat het plaatje op mijn shirt verdacht veel op een matatu lijkt! Benieuwd of er een Keniaan is die dat is opgevallen :).

Mombasa

Link naar mijn foto's:
Mombasa

Kibwezi, de geit

Iedere dag loop ik met mijn familie en vrienden een rondje door het dorp. Samen met mijn baasje. Hij lijkt wel een beetje op mij. Hij loopt ook op blote voeten maar heeft wel altijd een vodje om zijn lijf hangen en een stok in zijn hand. De meeste rechtopstaande wezens hebben iets om hun lijf heen hangen. Op de stoffige rode weg lopen we altijd eerst langs een paar hotels. Waarom die hier zijn weet ik niet want maar een dag per week is het hier druk en komt er uit een aantal gebouwen veel geluid van zingende en schreeuwende mensen. We vervolgen onze weg verder richting het dorpje. Het wordt steeds drukker en overal staan er houten stalletjes met mensen dingen te verkopen.

Meneer de herder waar de geiten werden afgezeten. In sommige gebieden zijn geiten duurder dan in andere gebieden. Door ze te vervoeren en te verkopen verdienen ze geld. Deze herder heeft ook mooie kleding aan!

Na de stalletjes staat er een stenen gebouwtje met de letters WC op de deuren. Naast dit gebouw is de afvalverbranding. Als we geluk hebben vinden we hier, tussen al het blik en plastic, oude wortels of bananenschillen. Ik moet altijd goed uitkijken dat ik mijn voeten niet brand. Daarna volgt de supermarkt, als ik naar binnen kijk is het enige wat ik zie een houten kassalade. Niet veel later komt het meest drukke gedeelte van het dorp. Een stoffige plaats waar veel matatus en bussen staan. De mensen schreeuwen hard, weer anderen lopen achter kleine karretjes samosas te verkopen en weer andere gooien allerlei dingen op een bus.

Voor mij is dit altijd het minst leuke gedeelte, soms moeten er een paar van mijn vrienden achter blijven. Ik weet niet wat er dan met ze gebeurd. Ineens in onze kudde dan kleiner en doet mijn baasje alsof er niets is gebeurd. Als we onze weg vervolgen komen we nog een aantal winkels tegen, dalen we wat af en slaan we rechtsaf om over het spoor weer terug te lopen. Het plaatsje is niet zo groot.

De volgende dag zie ik tijdens mijn rondje ook mensen met een andere kleur lopen. Mijn baasje kijkt altijd heel vreemd naar ze. Ik zie ze hier best vaak rondlopen. Als ze in de buurt zijn kijkt iedereen naar ze en beginnen ze allemaal vreemde dingen te roepen. Ik weet niet waarom ze dit blijven doen, ze zullen vast heel bijzonder gevonden worden.

Als ik even later bij de bussen aankom is het mijn beurt om te blijven samen met wat vrienden. Ik weet niet wat er met me gaat gebeuren, ik vind het wel spannend. Niet veel later zie ik een man met een touw aan komen lopen..

Kibwezi, Ingrid

5.15 uur, het geluid van de moskee dringt langzaam het gat in de muur door (mijn raam), mijn kamer binnen. Ik kijk op mijn telefoon, ja, nog te vroeg om op te staan na het after-screening feestje gisteren dus ik druk mijn oordopjes nog eens goed aan en draai me nog een keertje om.

De kippenbus bij het afladen van de geiten!

Als ik eenmaal echt wakker ben sta ik op, verzet me 3 stappen naar mijn douche/wc ter grootte van mijn eettafel in Utrecht en kleed me rustig aan. Voor het ontbijt zak ik nog eens door mijn knieën om een blik in de spiegel te werpen. Het kan er mee door. Eenmaal in het restaurant bestel ik mijn ontbijt wat er zowaar al na een half uur is. Dat haalt de gemiddelde wachttijd weer wat naar beneden. De eggsandwich is door de combinatie van het ei, de tomaat en het zoete brood altijd weer een verrassing voor mijn tong. Dit in tegenstelling tot de andere maaltijden. Op de markt zijn er ongeveer 5 groenten te verkrijgen en 1 kruidenmix. Of je nu spaghetti, rijst of chappati met wat groenten eet.. Het heeft altijd verdacht veel van elkaar weg.

Fruitstraatje in Mombasa

Na nog een laatste blik in mijn kamer te hebben geworpen en dag te hebben gezegd tegen iedereen van Ramses is het tijd om naar de snelweg te lopen om een bus te pakken richting Mombasa. Gelukkig krijgen we een lift en niet veel later stappen we in een bus richting Mombasa die ons erg bekend voorkomt. Gewoon de roze-gele bus die ook door Kibwezi zelf rijdt! Ik werp een blik naar het dak en zie dat daar echt een hele hoop kippen zijn vastgebonden. Vleugels steken hier een daar wat ongemakkelijk door het hekje heen. Ze zullen het wel lekker warm hebben.

Bussen in Afrika kunnen overal stoppen om je af te zetten of om mensen op de pikken. Het is dus niet zo gek dan een bus onderweg een aantal keer stopt om meer mensen in de bus te proppen. Dit is vooral altijd een groot plezier als ze al drie dagen dezelfde dikke jas aan hebben en precies op het moment dat ze zo over je heen moeten hangen dat hun oksel te hoogte van jouw neus komt ze die uit willen trekken. Afrika gaat niet altijd over rozen.

Random straatje in Mombasa

Mombasa

Anderhalf uur later stoppen we weer maar zien we niemand de bus in of uit stappen. We vragen ons af wat er aan de hand is. Plots klimt er een man op het dak en staan er een aantal op de grond te wachten om spullen op te vangen. Hoppa, twee aan elkaar gebonden geiten worden zo naar beneden gegooid! Het opvangen lukt niet helemaal dus besluiten ze de andere geiten maar gewoon zo naar beneden te brengen. Echt zachtzinnig gaat het er niet aan toe. Pas in Mombasa zelf werden de kippen eraf gelaten. 40 heerlijke grilled chickens uit Nairobi. Gezien je maar op een aantal plekken grote dingen kan kopen wordt er altijd van alles op een bus gegooid. Koelkasten, matrassen, watertanks.. Alles! Altijd een mooi tafereel om te zien.

In Fort Jesus met Marijke, Tami en Laura

Vlakbij het fort

Mombasa, Ingrid

Na de lange rit en 16 keer verkeerd lopen komen we aan bij het hostel. Nummer 69, een bordje aan het hek zou geen gek idee zijn. Vol verwachting lopen we naar binnen. We zien een zwembad, andere gasten en zijn eigenlijk al gelijk blij! Tijdens het inchecken valt Marijke haar blik op de repen Twix en mijn blik op de ijskoude Corona. We kijken elkaar aan, bestellen twee van elk en schieten zo snel als we kunnen in onze bikini om het zwembad in te springen. Het leven is zwaar hier.

Bij de barbecue vallen we ook weer van de ene in de andere verbazing. Een echt stuk vlees! En, en, wat is dit nu? Salade? Zowaar een salade met sla én komkommer! Wauw, en slasaus! Het moet niet veel gekker worden. In de volgende bak ligt een aardappelsalade. Weer staan we te kijken, zou dat sausje? Ja, zou het? Even proeven en jawel, mayonaise!!! Geweldig! Iedere hap van het eten smaakte anders, de biertjes die avond waren heerlijk en het was ontzettend leuk om de verhalen te horen van de andere gasten die of aan het rondreizen of vrijwilligerswerk aan het doen zijn. Een zeer geslaagde eerste avond.

In Fort Jesus

Om de pret niet te laten afnemen besloten we de volgende dag gelijk een bezoekje te brengen aan het winkelcentrum. Niet weten wat ons te wachten stond liepen we er naartoe maar ook daar kon ons geluk niet op! Echt schepijs, airconditioning, echte merken, koffie, Ethiopisch eten, pizza, hamburgers en dan heb ik het nog niet eens over de supermarkt gehad! Ongelofelijk wat je daar allemaal kunt kopen vergeleken met het assortiment in Kibwezi. Heel veel soorten yoghurt, kaas (ja zelfs Maasdam!), chocolade, snoep, chips.. Heerlijk!

Bij Fort Jesus

In Fort Jesus

Die middag kwamen ook Tami en Laura aan vanuit Kibwezi en hebben we heerlijk gegeten bij het winkelcentrum, uiteraard weer wat gezwommen en de nodige biertjes en praatjes uitgewisseld. Na twee dagen relaxen was het voor ons wel tijd om wat van Mombasa stad te bekijken. Op naar de matatu! Een groot verschil met de matatus hier is dat er zoveel mensen ingaan als dat er stoelen zijn, maar ze helaas niet veel Engels verstaan. Een grote tegenstelling met Kibwezi waar ze zo vol mogelijk zitten en mensen prima snappen waar je eruit moet.

Het ritje duurde verdacht lang en uiteraard kwamen we bij het eindstation van de matatu uit en waren we niet waar we wilden zijn. Terug en wat later maar wel gewoon uitstappen.

Uitzicht vanaf het fort

Eventjes een wasje doen, rondom Fort Jesus

Al dwalende door de stad kwamen we vanzelf een gids tegen die ons Fort Jesus heeft laten zien. Een indrukwekkend fort aan de rand van Mombasa haar ‘Old town’. Mombasa stad ligt op een eiland en het fort heeft zicht op een mooie kustlijn.  Het fort is gebouwd in opdracht van een Portugese koning maar ontworpen door een Italiaan. Het heeft zijn naam gekregen doordat het van bovenaf gezien de vorm van een mens heeft en is voor een groot deel opgetrokken uit koraal.

Na het fort was het tijd om lekker door de stad heen te slenteren en te ontdekken wat er schuil gaat in de kleine straatjes van het ‘Old town’. Veel kleine kraampjes en stalletjes met fruit, groenten, kleding, kruiden. Een prima stad om een dagje doorheen te dwalen. Het merendeel van de inwoners van Mombasa is Islamitisch maar in de stad staan ook een aantal tempels en kerken. Een leuke samensmelting van culturen en veel sfeervoller dan Nairobi.

Naast Fort Jesus

Fort Jesus, de buitenmuur waar je het koraal nog kunt zien

Om de vakantie goed voort te zetten maken we ons op voor een dagje strand. Een stuk wandelen langs de branding, terug op een kameel genaamd suzuki van een eigenaar met een iets te moderne, vrouwelijke zonnebril of zijn hoofd. Even klimmen en je zit best comfortabel in het zitje, totdat de kameel omhoog gaat! Wat een hoogte! Ik dacht na wat wiebelen, goh, we zitten best hoog.. Maar ne hoor, hoppa, die tweede knie van de kameel moet nog gestrekt worden en je komt nog hoger te zitten! De kamelen komen uit het noorden, een trip die zo’n twee weken duurt. De kamelen worden iedere 2 jaar vervangen en moeten iedere 4 weken 3 dagen lopen om te kunnen drinken. Suzuki drinkt zo’n 40 liter en de andere kameel die iets kleiner van formaat is zo’n 30 liter. We zijn verbaasd dat dat helemaal niet zo veel is. Nog geen 1,5 liter per dag! Die avond word ik door de eigenaar van het hostel mee uit gevraagd. Of ik mee wil? Ja, als mijn vriendinnen ook meegaan. Ja die willen wel, alleen vond meneer dat een beetje jammer en heeft vervolgens de hele avond op de bank chagrijnig zitten kijken. Die Peruanen zijn niet te vertrouwen ;).

Een blauwborst :)

Het strand!

De laatste ochtend kunnen we nog een keer geld uit te geven in de supermarkt, ons laatste ijsje eten, genieten van een lekkere lunch bij het hostel, pinnen (want dat kan hier niet) en dan is het tijd om weer terug te gaan met onze zelf gefabriceerde koelrugzak gevuld met de goedkoopste zak diepvries doperwten zodat onze waardevolle spullen (chocolade en kaas) niet smelten! En, met succes!

Kibwezi, de andere wereld

Drie pakken wijn, een kilo kaas, wat chocolade, 45 muggenbulten en een ingedeukte kont later zijn we weer in Kibwezi. Het voelt bijna bizar om hier weer te lopen, alsof Mombasa nooit heeft plaatsgevonden. Terug bij de drukke matatu plaats, de stoffige straatjes, de eeuwige droogte en niet te vergeten, de starende mensen. Toch voelt het wel als een soort thuis en wanneer we Mister Patrick en James van het guesthouse zien wordt dat gevoel nog wat versterkt. Tijdens een theetje om het weekend nog eens door te spreken hebben we het ook over de komende weken. Het werk wat ons te wachten staat en de interventie die gaat beginnen. De realiteit is weer terug. Gelukkig hebben we de kilo kaas nog als tastbare herinnering aan het weekend. Ik vind het bizar hoe twee plaatsen in hetzelfde land zo van elkaar kunnen verschillen. Wegen en stof, christenen en moslims, modern en ouderwets.. Ik hoop in ieder geval snel weer wat van het land te kunnen proeven, in de vorm van kaas of cultuur is me om het even.

Oeps, net te laat!

Onze grote vrienden Meneer Kameel en Meneer Kameel

Wundanyi

Kibwezi en Wundanyi
Voor meer fotos:

Wundanyi

Kibwezi

Nairobi en Naivasha

 

 

Zo, de eerste werkweek en het eerste weekendje weg zitten erop! Na een drukke eerste screeningsweek was het tijd om te genieten van een weekendje in de bergen van Taita. Omdat we op de eerste week de zaterdag nog vrij hadden besloten we om het er maar gelijk van te nemen want wie weet is dit een van de laatste keren dat we een heel weekend ‘vrij’ hebben.

Mijn werkweek was druk en leuk tegelijkertijd. Het vroege opstaan (5.50) was even wennen maar na een paar dagen ga je al vroeger naar bed en merk je dat je gemakkelijk wakker word. Vaak gaan we om 6.00 of 6.15 de deur uit om met een matatu naar de eerste school, Muusini, te gaan. Eenmaal aangekomen ontmoet je het hele team (de helft gaat met een andere auto) en kun je beginnen met het klaarzetten van de spullen. 

Bij Muusini staat er buiten een tent die voro het project is gebouwd. In de tent vind nu de screening plaats, straks de baseline metingen en weer later het uitdelen van de cassave. Iedere ochtend halen we alle banken, tafels en krukjes uit een klaslokaal en zetten we op zijn plek in de tent. Tafels voor de metingen, alle apparatuur, alle spullen voor het bloedprikken, registratie, verpleging, medicijnen, alles wat je voor de hele dag nodig hebt. Er zijn verschillende taken en iedere dag wisselen we af. Of helpen bij registratie, het inchecken van een kind, gegevens checken en de bijbehorende formulieren invullen en dan kun je de kinderen doorsturen naar de bloedafname. De bloedafname word gedaan door een aantal Kenianen die in het ziekenhuis van Kibwezi of Makindu werken.

Na de bloedafname worden de samples door de secretaresse (ook een van de taken) gebracht naar de analyse plek waar je of CRP metingen doet, of HB en malaria test. De ongeveer 100 kinderen die worden geprikt kunnen na het prikken een ontbijt halen om daarna naar de verpleger te gaan die ze de resultaten laat zien en ontwormingspillen uitdeelt. Waar nodig ook andere medicijnen mocht het kind ziek zijn of verhoogde of verlaagde waarden laat zien.

Met Laura op het terras van het Helsinki research institute in Wundanyi

Aan het einde van de screening moet alles weer opgeruimd worden. Alle apparatuur, banken, tafels enzovoorts gaan weer terug naar hun plek of worden in de auto geladen. Een groep gaat dan met de auto en een groep met de matatu terug naar Kibwezi. Eenmaal in Kibwezi moet er nog data ingevoerd worden en alle spullen nagekeken worden of er nog genoeg voorraad is voor de volgende dag. Bij Elise thuis worden de bloedsamples gecentrifugeerd en gescheiden voor de RBP metingen. Die worden over twee weken gedaan door iemand uit het ziekenhuis in Ede. Na zo’n dag gaan alle samples in het reuzevak met vloeibare stikstof om ze te bewaren. Dan zijn we allemaal klaar, kunnen we even stoom afblazen, eten, douchen en is het weer tijd om te slapen om de volgende dag weer fit te zijn.

Zo ziet mijn week er nu uit. Deze week is er een nieuwe school aan de beurt, Kithasyu. Een school met een gezellige sfeer en waar we in plaats van in een tent in een gebouw werken! Noemenswaardig verschil tussen deze twee scholen is dat bij deze school alle ouders zijn meegekomen met de kindjes en bij Muusini bijna niemand. Gek hoe dat in zo’n kleine regio zo sterk kan verschillen.

Op vrijdag waren we snel klaar met analyseren en gingen we na de lunch naar ‘de main road’ om vervoer te regelen naar Voi, vanwaar we op zaterdag naar Wundanyi wilden gaan. Zo gezegd zo gedaan en na ongeveer 10 minuten wachten stopte er een mooie vrachtwagen die ons uitnodigde om mee te rijden. We mochten op zijn bed zitten en met een reusachtig raam voor ons konden we drie uur lang genieten van een briljant uitzicht. Het is bijzonder om te zien hoe de natuur hier om de zoveel kilometer een ander aanzicht heeft. Van dor en vlak gaat het naar glooiend met veel bomen en bossen. Weer even later zijn er veel bergen en weer later bevind je je bijna in een soort jungle. Genieten dus. Voi ligt een stukje van de snelweg maar zodra we voet aan land zetten stopte er een Kenian wildlife conservation auto die ons met alle liefde naar het centrum wilde brengen. Top! In Voi hebben we een hotelletje gevonden, wat gegeten en een biertje gedronken in een van de barretjes.

De volgende ochtend vroeg gingen we opzoek naar een matatu die ons over de te hobbelige weg naar Wundanyi wilde brengen. We hadden een beetje pech met het weer want het was best bewolkt en het heeft de hele dag een beetje geregend. Wundanyi ligt hoog en is heel bosrijk, er staan veel naaldbomen in een jungleachtige setting. Tijdens het rondlopen kwamen we iemand tegen die ons wel wat van de omgeving wilde laten zien. We zijn die middag door de omgeving gehiked en het was echt mooi! Ook tof om even weer te kunnen klauteren, op rotsen klimmen en actief te zijn. Hij was erg met ons begaan en moesten op alle rotsen uitkijken of welke we wel en niet konden staan want sommige waren vervloekt. Daar gooiden ze vroeger misdadigers vanaf.. Gezellig verhaal dus.

Zondags was het weer duidelijk beter en was het uitzicht vanaf ons terras alles behalve slecht! Heerlijk ontbijten in het zonnetje zonder dat je smelt van de hitte. Het is op die hoogte aanzienlijk koeler dan in Kibwezi. We hebben ook nog een ‘skull-cave’ bezocht maar dat stelde eigenlijk vrij weinig voor. Midden in de bushbush stonden wat rotsen met daarin een aantal schedels. Wat ze precies voorstelden kan ik je niet vertellen want onze vriendelijke gids van de dag ervoor was ineens veranderd in een man met een flinke kater waar geen zinnig woord uitkwam.De rit naar Voi terug was echt prachtig, wat een uitzicht! Ik houd van bergen :). Donkere stukken, lichte stukken, hoge en lage bergen, heuvels, groen..

Helaas zijn weekendjes altijd kort dus moesten we weer op tijd terug naar Kibwezi. Nog even snel in Voi gestopt om te pinnen en kaas (kaas!) te kopen zodat we vanavond lekker pasta met mozarella kunnen eten! Weer een gelukstreffer qua vervoer want er ging uit Voi een megabus weg met te relaxte stoelen. Ze hadden zelfs een soort business class area, hilarisch. In Kibwezi stonden 10 kindjes fanatiek naar ons te zwaaien en te gillen en renden ze als malloten achter ons aan. Welkom thuis ;). We zijn ook nog in het huisje van Ann geweest, een van de research assistants. Ik ben geloof ik nog nooit in zo’n klein huis geweest. Nog kleiner dan mijn kamer, maar dat met alles erin! Koken deed ze buiten, hoe ze het er volhoudt is me een raadsel maar ze leek er wel tevreden mee. Ook daar werden we weer aangestaard door alle kindjes in de buurt. Een blanke zijn blijft hier heel bijzonder en je merkt goed dat alle Kenianen dat vinden.

Ondertussen leer ik steeds meer bij over de Keniaanse cultuur en gebruiken wat erg leuk is. Zaterdag zijn we uitgenodigd om te gaan eten bij Fatima. Zij werkt in een ander guesthouse hier waar een tijd geleden de studenten verbleven. Zondag gaan we eten bij de moeder van Daniel, hij is de manager van het guesthouse. Hij is jong, 23 ofzo en ook echt een idioot. Dit weekend belde hij me op, ooh Mariamu (mijn swahili naam, Ingrid blijft moeilijk).. Hij miste me zo.. Tja, wat moet je er mee? Zo christelijk als wat maar wel altijd gezellig. Ik kan me hier ongeveer een minuut buiten mijn kamer begeven voordat ik weer ergens ‘Mariamu’ hoor. Gelukkig zijn de andere mensen die hier werken wat rustiger ;).

Vanavond eten we taart want Marijke is jarig! De rest van de week screenen en wat het weekend gaat brengen weet ik nog niet. Wellicht terug naar de eerste school om de extra kinderen die zich hebben opgegeven te screenen. Misschien nog een zaterdag in deze school draaien en anders overdag chillen en ’s avonds uit eten.

Hoe gaat het in Nederland? Nog spannende dingen? Ik ben wel benieuwd J.

Knuffels!